حريق و راه های كنترل آن

  • 6 خرداد , 1397
  • 200 نفر

حريق و راه های كنترل آن

آتش عبارت از یک سری عملیات شیمیایی و اکسیداسیون سریع حرارت زای مواد قابل اشتعال است وقوع هر آتش نیاز به زمینه های فیزیکی و شیمیایی محل وقوع دارد. برای ایجاد یک آتش سوزی باید سه عامل حرارت ، ماده قابل سوخت و اکسیژن کافی در محل حضور داشته باشند تا یک مثلث کامل تشکیل دهند . حریق با کامل شدن مثلث حریق به وجود می آید.
مهم ترین عوامل ایجاد آتش عبارتند از  آتش گیری مستقیم ، افزایش تدریجی دما ، واکنش های شیمیایی ، اصطکاک .

راهکارهای جلوگیری از حریق در منزل

بهترین راه پیشگیری از آتش‌سوزی و آسیب‌های ناشی از آن این است که از پیش آماده‌باشید. این روش‌های پیشگیرانه را با خانواده خود مرور کنید تا در شرایط آتش‌سوزی آمادگی داشته باشید.
مهم ترين عوامل عبارتند از :
  1. آتش گيري مستقيم  مانند نزديك نمودن شعله به مواد سوختني
  2. افزايش تدريجي دما:  افزايش دما در يك توده زغال سنگ يا مواد آلي يا حيواني كه به تدريج دماي آنها در اثر فشار و فعل و انفعالات بالا رفته و شروع به سوختن مي كند.
  3. واكنشهاي شيميايي : واكنشهايي نظير تركيب آب و اسيد ، پتاسيم و آب ، فسفر با اكسيژن هوا و .....مي تواند عامل شروع حريق باشد.
  4. اصطكاك : مالش بين دو جسم آتش گير مانند دو قطعه چوب خشك و .....
جلوگیری از حریق در منزل

پیشگیری از آتش‌سوزی ناشی از مواد قابل اشتعال

برای پیشگیری از آتش سوزی ناشی از مواد قابل اشتعال لازم است موارد و نکات زیر را رعایت نمایید .
  • یا گازوئیلی که در گاراژ یا انبار نگهداری می‌کنید در ظرف مناسب قرار دهید .
  • هرگز از گازوئیل و بنزین در فضای بسته و پوشیده استفاده نکنید و تنها به عنوان سوخت ماشین از آن استفاده کنید.
  • درب ظرف همه ی محصولات خطرناک را کامل ببندید و آن‌ها را پس از استفاده، کنار بگذارید .
  • همزمان لوازم برقی زیادی را به پریز برق نزنید .

پیشگیری از آتش‌سوزی ناشی از بخاری

  • کبریت و فندک را در کابینتی بگذارید که درب آن قفل شود.
  • هر چیزی که ممکن است بسوزد مانند رختخواب، پرده، پتو و غیره نزدیک‌تر از یک متری بخاری و یا شومینه نباشد .
  • هر سال یک بار از تعمیرکار بخواهید دودکش‌ها ، بخاری و اجاق‌های زغالی یا چوبی را کامل بررسی کند.

پیشگیری از آتش‌سوزی ناشی از شمع

  • شمعی را که روشن است به حال خود رها نکنید .
  • همیشه از جا شمعی پا بر جا و استوار استفاده کنید که از مواد قابل اشتعال تشکیل نشده باشد .
  • پیش از این که اتاق را ترک کنید، شمع را خاموش کنید .

پیشگیری از آتش‌سوزی ناشی از پخت و پز

  • غذا را در گریل یا روی اجاق به حال خود رها نکنید .
  • چیزهایی که ممکن است بسوزند مانند پلاستیک، کاغذ، یا پارچه باید حداقل 1 متر از روی اجاق فاصله داشته باشند .
  • لباس‌های شل و آویزان ممکن است روی آتش قرارگرفته و بسوزند بنابراین آستین‌های بلند لباستان را بالا بزنید  .
  • گریل حداقل 3متر دورتر از اشیاء دیگر باید باشد .

راهکارهای جلوگیری از حریق در کارخانجات

بیشتر آتش سوزی ها در کارخانجات جهان ناشی از پنح دلیل است :
  1. وجود ضایعات قابل احتراق مانند خاک اره و ...
  2. انجام کار گرم ( جوشکاری، سنگ زنی، ذوب مواد )
  3. وجود مایعات و گازهای قابل اشتعال
  4.  اتصالات برقی ضعیف
  5.  تجهیزات و ماشین آلات
جلوگیری از حریق در کارخانجات

روش های جلوگیری از حوادث ناشی از کار گرم

  1. در صورت امکان از انجام کار گرم اجتناب کنید . این راه حل همیشه عملی نیست، ولی اگر روش دیگری برای کار گرم وجود دارد ، آنرا بکار ببرید.
  2. آموزش پرسنل  در خصوص خطرات مرتبط با کار گرم، توجیه آن ها در مورد خطرات ، سیاست ها و روش های صحیح کار، و استفاده از تجهیزات ایمنی.
  3. حصول اطمینان از اینکه محیط کار عاری از مواد قابل اشتعال یا قابل احتراق از جمله گرد و غبار، مایعات و گازهای قابل احتراق است.
  4. استفاده از یک سیستم مجوز کتبی برای تمام پروژه های کار گرم، حتی در جایی که مجوز لازم نیست.
  5. نظارت دقیق و مستمر بر کار پرسنل

روش های جلوگیری از حوادث ناشی از وجود مایعات و گازهای قابل اشتعال

قطعا برخی از خطرات در ذات هر کاری که شامل مایعات و گازهای قابل اشتعال باشد وجود دارد ، ولی ضروری است تمام اقدامات احتیاطی ممکن برای کاهش این خطرات انجام شوند .
  1. مطمئن شوید همه از خطرات آگاهند  . یکی از اجزاء مهم پیشگیری آشنایی با اطلاعات ایمنی مربوط به هر نوع مایع قابل اشتعال در کارخانه شماست. این اطلاعات  بر روی برگه ایمنی  (MSDS)  همراه با محصولات وجود دارد.(دمای اشتعال، نحوه انبارش،....)
  2. انبارش و ذخیره سازی مایعات قابل اشتعال به صورت صحیح  انجام شود . مطمئن شوید که تمام مواد خطرناک  مطابق روش OSHA  انبار می شوند.
  3. تمام منابع حرارتی کنترل شوند . به جز زمانی که شما عمدا مواد قابل اشتعال را گرم می کنید(مثلا در پروسه تولید) ، منابع حرارتی را از مواد قابل اشتعال دور نگهدارید.
  4. از تجهیزات حفاظت فردی استفاده شود . این مورد باید در تمام صنایعی که در معرض خطرات آتش سوزی هستند رعایت شود، به ویژه وقتی که مایعات و گازهای قابل اشتعال در محل وجود دارند.

روش های جلوگیری از حوادث ناشی از برق

آتش سوزی ناشی از اتصالات برقی معمولا ناشی از عوامل زیر هستند:
  • باز بودن درب تابلو برق و سایر اتصالات
  • وجود سیم رابط، مخصوصا کف زمین
  • وجود اضافه بار روی خروجی ها و مدارها
  • تخلیه الکتریسته ساکن
برای جلوگیری از آتش سوزی ناشی از الکتریسیته کارهای زیر را انجام دهید:
  1. اجتناب از ایجاد اضافه بار در تجهیزات برقی مدارها
  2. تجهیزاتی را  که به برق موقت وصل شده اند ترک نکرده و قبل از ترک محل آن ها را از برق جدا کنید .
  3. حتی المقدور از سیم های رابط استفاده نکرده و در صورت ضرورت استفاده هرگز آن ها را به عنوان راه حل های دائمی در نظر نگیرید .
  4.  استفاده از تجهیزات ضد الکتریسیته ساکن
  5. تدوین و اجرای یک دستورالعمل دقیق و منظم به منظور حذف و دورکردن ضایعات قابل احتراق و دیگر مواد خطرناک از  تجهیزات و ماشین آلات
  6. پیاده سازی یک سیستم گزارش دهی به نحوی که هر کسی که خطر آتش سوزی الکتریکی رامشاهده کند قادر باشد آن را سریعا و بدون ترس گزارش کند.
چند توصیه برای افزایش ضریب ایمنی در برابر حریق
  • پاک کردن روغن و مواد شیمیایی  بلافاصله پس از نشت آنها
  • خارج کردن هر گونه کاغذ اضافی، جعبه یا امثال آن ها از محل کار
  •   جمع آوری سیم های برق موقت از کف محل کار
  • قطع برق ماشین آلات قبل از انجام هر گونه فعالیت  تعمیر و نگهداری
  • دورنگه داشتن ابزارهایی که باعث اصطکاک و یا جرقه می شوند از مناطقی که در آن مواد منفجره یا قابل اشتعال وجود دارند .
  • حصول اطمینان از ساخت داربست موقت یا پارتیشن با فلز یا مواد غیر قابل احتراق
  •  آموزش کارکنان  در خصوص نحوه عمل پس از شنیدن آلارم حریق
  •  کنترل مستمر تجهیزات آلارم ، اعلام حریق ، اطفاء حریق و اسپرینکلر ها به منظور حصول اطمینان از وجود آن ها در محل و صحت عملکردشان.